Przejdź do głównej zawartości

Posty

Kulturkampf 2020

Przed dwoma miesiącami – dokładnie 7 lipca, na łamach Harper's Magazine opublikowano "List o sprawiedliwości i otwartej debacie" , podpisany przez 153 zachodnich intelektualistów (z bardziej znanych m.in. J.K. Rowling, Margaret Atwood, Anne Applebaum, Noam Chomsky, Salman Rushdie czy Fareed Zakaria). List otwarty skupia się na obecnym stanie liberalizmu, z jego kulturą usuwania ('cancel culture') i poziomą cenzurą politycznej poprawności. Jednym z większych kuriozów był  pomysł usunięcia z programu studiów  Homera i Wergiliusza na wydziale lit. klasycznej Uniwersytetu Oksfordzkiego, zamieszanie wokół 'Fawlty Towers' ( Hotel Zacisze , produkcja 1975 i 1979) czy usunięcie Małej Brytanii z platform internetowych, rzekomo z powodu zmiany czasów, choć 'Little Britain' ma zaledwie kilkanaście lat. John Cleese skwitował to dość trafnie : " Nie uważam, że powinniśmy urządzać społeczeństwo według wrażliwości najłatwiej irytujących się ludzi, bo wte
Najnowsze posty

Pierwsze opowieści – Σουμεριακός λόγος

Człowiek jest bytem opowiadającym. Od małego mamy głód historii, tak jak mamy pragnienie jedzenia. Mogą one mieć formę bajek, powieści, filmów, pieśni, wiadomości... Te historie wpływają na nasze życie, nawet jeśli nie jesteśmy tego świadomi. Często decydujemy, co jest właściwe albo co jest błędne, w oparciu o osoby lub historie, które sobie przyswoiliśmy. Opowiadania mają na nas wpływ, utrwalają nasze przekonania i nasze postawy, mogą pomóc nam zrozumieć siebie i powiedzieć kim jesteśmy . W ten sposób papież Franciszek zaczął tegoroczne Orędzie z 24 stycznia , adresowane do światowych mediów. Tekst usiany jest odniesieniami biblijnymi i jak widać we wcześniejszym urywku, kładzie nacisk na znaczenie opowieści – tworzą one społeczność identyfikującą się na ich bazie. Są opowiadania, które po wiekach objęły zasięgiem cały świat, jak choćby narracja z księgi Rodzaju o stworzeniu świata i początkach ludzkości. Ks. Waldemar Chrostowski w wydanej już ponad 20 lat temu  książce Ogród Eden om

Po wydarzeniach z 11 i 21 kwietnia [dwa wpisy w jednym]

[1] Równo przed miesiącem, 11 kwietnia Papież emeryt opublikował esej zatytułowany Kościół a skand al wykorzystywania seksualnego   [odnośnik] . Może zdumiewać i wręcz niepokoić, że kardynałowie G. Becciu [źródło 1] i G. Müller [ź. 2] oraz abp G. Gänswein [ź. 3] musieli potwierdzać autorstwo Benedykta XVI , zapewniając też, że tekst został przekazany prasie za zgodą Franciszka . Prawdopodobnie winne tu jest środowisko dziennikarzy watykańskich, ich oczekiwania i wizja obecnego pontyfikatu (np. tekst Wall Street Journal o papieżu jako "Przywódcy światowej lewicy" [ź. 4] ). Wyraźnie negatywna ocena przemian kulturowych z l. 60-tych ub.w. raczej nie spodobała się lewicującym watykanistom. Tym czasem nawet liberalny  Guardian  swego czasu przypomniał niewygodną prawdę [ź. 5] o ciemnej stronie tzw. rewolucji seksualnej: wiodący les intellectuels postmodernes popierali dekryminalizację pedofilii.  We Francji była wtedy debata dotycząca obniżenia "wieku zgody" 15 la

Stulecie ogłoszenia niepodległości

Równo sto lat temu, Rada Regencyjna Królestwa Polskiego  ( dalej: RR,  w jej składzie byli książę Zdzisław Lubomirski , abp Alek sander Kakowski i Józef Ostrowski) ogłosiła niepodległość kraju: Prawidłowa data jest na ogół słabo pamiętana i przegrywa z dniem 11 listopada, kiedy RR przekazała władzę wojskową Józefowi Piłsudskiemu, zaś Niemcy podpisały zawieszenie broni w  Compiègne, koń cząc  I wojnę światową. Wspomniany książę Zdzisław Lubomirski w równym stopniu do J. Piłsudskiego przyczynił się do odzyskania niepodległości. Po rosyjskiej odezwie Mikołaja Mikołajewicza z 14 sierpnia 1914 r. odtwarzał polską administrację poprzez powstające wtedy Komitety Obywatelskie (centralny i lokalne). Po zmianie władz okupacyjnych na niemieckie, które również ogólnikowo obiecywały niepodległą Polskę  5 listopada 1916 r.  –  podjął  z nimi  współpracę. Książę Z. Lubomirski ciesząc się zaufaniem tak Rosjan jak i później Niemców, został jednym z głównych organizatorów struktur nowego państwa . Wię

Ingsoc & Lib-Labs

Idee mają konsekwencje , miał zauważyć pewien amerykański filolog – trafiają one do programów partii politycznych i są przetwarzane w konkretną politykę rządów. Ta właśnie okoliczność powoduje, że nawet właśnie coś tak "nudnego" jak historia idei, jest zniekształcane przez publicystów, polityków, a czasem nawet wykładowców. Ruchem społecznym i ideologią, która do dziś wzbudza największe kontrowersje, jest socjalizm. Jednakowo jak liberalizm, powstał on w Wielkiej Brytanii. Dlaczego i jak powstał angielski socjalizm ? Podczas panowania króla Jerzego III Wielka Brytania prowadziła agresywną i mocarstwową politykę zagraniczną. W Ameryce Północnej doszło do trzech wojen (przeciw Nowej Francji w l. 1754–1763, przeciw Stanom Zjednoczonym w l. 1775–1783 oraz 1812–1815); w Europie zaś Wielka Brytania brała udział w wojnach z Francją rewolucyjną i napoleońską (lata 1792–1815), jako jedyne państwo uczestnicząc we wszystkich siedmiu koalicjach antyfrancuskich. Taka polityka tragicznie

Nazarejczyk – ostatni prorok

Kontynuując wątek rozwoju izraelskiej religii, musi pojawić się prorok z Galilei – Jezus Nazarejczyk (właściwie Jeszua ha-Nocri). Jest On dla chrześcijan zarazem Bogiem i człowiekiem, zaś dla judaizmu tylko "samozwańczym rabbim" (nie mogąc legitymować się autorytetem innego rabina). Aby zrozumieć powstanie chrześcijaństwa, warto wpierw przyjrzeć się wcześniejszym nurtom religii żydowskiej. W ten sposób można odpowiedzieć na pytanie – w jakim stopniu nauka Jezusa jest kontynuacją dotychczasowej tradycji Izraela? Biblia przyznaje, że przez pierwsze wieki judaizm w czystej postaci egzystował tylko wśród marginalnych, niewielkich grup, w których kluczową rolę odgrywali "prorocy". W tekscie oryginalnym nazywani są powołanymi , wezwanymi , czasem też występują jako widzący . Widzenia i słyszenie głosów (m.in. opis powołania proroka Samuela) powodowały więc kontrowersje w odbiorze proroków. Przykładowo – księga Ozeasza stwierdza, że proroków uważano za ludzi chorych. Byli

Jeszurun – narodziny narodu

P owstawanie i zanikanie narodów jest stosunkowo  ciekawym zagadnieniem w historii. Są społeczeństwa, o których dobrze wiadomo, że ukształtowały się ze złączenia różnych gru p etnicznych – jedną z bogatszych mieszanek w Europie są Hiszpanie (Płw. Iberyjski zasiedlany był kolejno przez Iberów, Celtów, Greków, Fenicjan, Rzymian, Wizygotów i Maurów). Pewne narody z przekonania o własnej wyjątkowości, ułożyły mniej czy bardziej osobliwe legendy o własnym pochodzeniu (np. Wergiliusz wywodzący pochodzenie Rzymian od Eneasza, bohatera-uchodźcy trojańskiego). Równie tajemniczo rzecz ma się z Izraelem – bo czy rasistowska bajeczka o "narodzie wybranym" brzmi przekonująco? Dość niewiele zachowało się materiałów źródłowych ze starożytności, a od Oświecenia wśród historyków rozpowszechnił się negacjonizm i rewizjonizm w odniesieniu do kronik sprzed średniowiecza. Czasami ze szkodą dla faktów (m.in. zaprzeczanie historyczności Troi czy Poncjusza Piłata, zakończone odkryciami z ubiegłego w